در کارتهای گرافیک GeForce RTX 50 موسوم به «بلکول» (Blackwell)، انویدیا اقدام به حذف نمایش دمای «Hotspot» (داغترین نقطه تراشه) از ابزارهای نظارتی کرد. طبق گزارش وبسایت TechPowerUp و توسعهدهندگان ابزار محبوب GPU-Z، انویدیا حسگر Hotspot را از ارائه گزارش به نرمافزارهای نظارتی نظیر HWMonitor ،HWiNFO ،MSI Afterburner و GPU-Z کنار گذاشت تا تمرکز صرفاً بر «دمای میانگین GPU» باشد. اما حالا، مادهای غیررسمی نشان میدهند که این تصمیم انویدیا، در واقع پوششی بر مشکلات حرارتی گسترده این کارتها بوده است.
حذف دمای Hotspot؛ پاک کردن صورتمسئله یا بهینهسازی؟
اگرچه دمای میانگین GPU دید کلی خوبی از وضعیت کارت میدهد، دمای Hotspot برای تشخیص مشکلات حیاتی مانند عدم تماس مناسب کولر با تراشه یا استفاده نادرست از خمیر حرارتی ضروری است. حسگرهای Hotspot که در نقاط مختلف سیلیکون قرار دارند، بالاترین دمای ثبت شده روی سطح GPU را نشان میدهند. بدون دسترسی به این دادهها، بسیاری از کاربران با وجود عملکرد ضعیف کارت گرافیک و چرخش شدید فنها، تصور میکنند وضعیت حرارتی دستگاه در محدوده ایمن قرار دارد.
حالا «پائولو گومز»، تعمیرکار برزیلی، با اعمال تغییرات نرمافزاری (Mod) موفق شده قابلیت اندازهگیری Hotspot را در کارتهای RTX 50 دوباره فعال کند. او متوجه شده دلیل گزارشهای متعدد کاربران مبنی بر افت عملکرد غیرعادی و سرعت بالای فنها، همین دمای Hotspot است. در بررسیهای او، درحالیکه دمای میانگین کارت در محدوده نرمال ۷۰ تا ۸۰ درجه سانتیگراد گزارش میشد، دمای Hotspot به ۱۰۷ درجه سانتیگراد میرسید. این دما دقیقاً همان نقطهای است که مکانیسمهای حفاظتی انویدیا برای جلوگیری از آسیب به تراشه فعال و به افت عملکرد (Thermal Throttling) منجر میشوند.
این تعمیرکار تأیید کرد که در بسیاری از کارتهای دریافتی، مشکل اصلی «تماس ضعیف کولر با تراشه» بود. پس از تعویض خمیر سیلیکون (TIM) و بهبود اتصال فیزیکی کولر، دمای Hotspot به ۱۰۰ درجه رسید و عملکرد کارت به سطح مطلوب بازگشت.
چرا این موضوع نگرانکننده است؟
این اتفاق ثابت میکند که حسگر Hotspot همچنان در تراشههای جدید انویدیا وجود دارد و حذف آن از نرمافزارها، تنها دسترسی کاربر به ابزارهای تشخیص خرابی را محدود کرده است. بدون دانستن دمای واقعی داغترین نقاط تراشه، کاربر ممکن است به اشتباه فکر کند که کارت گرافیکش در شرایط دمایی مناسبی قرار دارد، درحالیکه تراشه درحال کار در شرایط بحرانی است؛ وضعیتی که علاوهبر افت عملکرد، در درازمدت میتواند منجر به آسیبهای فیزیکی به کارت گرافیک شود.
نکته قابلتأمل اینجاست که انویدیا در کارتهای گرافیک دیتاسنترها، مجموعهای بسیار پیشرفته از ابزارهای عیبیابی را ارائه میدهد که تمامی جزئیات حرارتی و سلامت تراشه را مانیتور میکنند. حالا که مشخص شده حسگرها در سری RTX 50 فعال هستند، از انویدیا انتظار میرود با انتشار بهروزرسانیهای نرمافزاری و درایورهای آینده، این قابلیت حیاتی را دوباره به ابزارهای نظارتی برای کاربران عادی بازگرداند.
