این کلاهخود برنزیِ نادر که در سال ۱۷۹۶ بهطور اتفاقی توسط یک کودک پیدا شد، برای یک نبرد واقعی بیش از حد پرزرق و برق بود.
مجله اینترنتی باستان شناس : در سال ۱۷۹۶، در شهر ریبچستر انگلستان، یک پسر نوجوان هنگام قدمزدن در زمینهای پشت خانهشان، بهطور اتفاقی به مجموعهای شامل بیش از ۳۰ شیء فلزی درون یک گودال برخورد. منحصربهفردترین و چشمگیرترین قطعه این مجموعه، یک کلاهخود برنزیِ نقابدار بود که به دوره آغازین امپراتوری روم تعلق دارد.
کلاهخود ریبچستر در سال ۱۸۱۳ وارد مجموعه موزه بریتانیا شد و از آن زمان تاکنون به نمایش گذاشته میشود. این کلاهخود از دو بخش اصلی تشکیل شده است:
یک کلاه با تزئین صحنهای جنگی و نقابی به شکل چهره یک مرد جوان. وزن مجموع این دو بخش حدود ۱٫۳ کیلوگرم است. این اثر یکی از تنها سه نمونه کلاهخود نقابدار رومی است که تاکنون در رومِ بریتانیا کشف شدهاند.
کلاهخود با صحنهای بهشدت تزئین شده که نبردی میان شش سوارهنظام و یازده پیادهنظام را به تصویر میکشد. با وجود آنکه سوارهنظام از نظر تعداد کمتر است، اما برتر به نظر میرسد؛ چراکه دو سرباز پیاده بهصورت کشتهشده بر زمین افتادهاند.
بر روی کلاهخود همچنین دو نقش پالمت بهعنوان نماد پیروزی، یک سپر که نشاندهنده زرهِ بهغنیمتگرفتهشده از دشمن است، و نیزهها به تصویر کشیده شدهاند.
سوراخهایی که در ناحیه پشت گردن قرار دارند نشان میدهد که احتمالاً در گذشته نوارها یا روبانهایی به این کلاهخود متصل بودهاند.
در نقاب صورت، چهرهای بیحالت، جوان و بدون ریش دیده میشود. پیچوتاب موهای او به چهار سرِ مار تبدیل شده که بهاحتمال زیاد ارجاعی تصویری به اسطوره مدوسا و گورگونها است؛ اسطورهای که در دیگر تجهیزات نظامی رومی نیز دیده میشود.
بر فراز موهای این جوان، دیادمی به شکل «کورونا مورالیس» (corona muralis) قرار دارد. این تاجِ بهشکل دیوار شهر، در روم یکی از بالاترین نشانهای افتخار نظامی بهشمار میرفت. با این حال، به دلیل کوچکبودن سوراخهای چشم و بینی، استفاده از این نقاب در یک نبرد واقعی چندان عملی نبوده است.
در پژوهشی که سال ۲۰۱۹ در مجله Arms & Armour منتشر شد، باستانشناسان جیمی کامینسکی و دیوید سیم هدف کلاهخود ریبچستر را استفاده در «هیپیکا ژیمنازیا» (مسابقات و نمایشهای سوارهنظام) دانستهاند. این رویدادها هم نوعی تمرین نظامی بودند و هم نمایشی سرگرمکننده برای یگانها و بزرگانِ بازدیدکننده بهشمار میرفتند.
کامینسکی و سیم میگویند:
«این رویدادها شامل نبردهای نمایشی میان برترین سوارکاران یگانها نیز میشد. در این نمایشها، هم سواران و هم اسبها اغلب با پوششهایی در قالب یونانیان، ترواییها و آمازونها و با تجهیزات پرزرقوبرق آراسته میشدند.»
بهاحتمال زیاد، این کلاهخود همراه با دیگر تجهیزات نظامی، در جعبه یا صندوقی در نزدیکی دژ رومیِ برمتنناکوم وترینوروم (Bremetennacum Veteranorum) ــ که زمانی در محل روستای امروزی ریبچستر قرار داشت ــ نگهداری میشده؛ یا با هدف استفاده دوباره در آینده یا برای ذوب و بازیافت. این دژ در اواخر سده دوم میلادی رها شد و این مجموعه آثار بهاحتمال فراوان به فراموشی سپرده شد؛ تا اینکه حدود ۱۷ قرن بعد، یک پسر کنجکاو آن را از دل خاک بیرون کشید.
نظرات کاربران