یک شمشیر آهنی فوقالعاده نادر، نوک پیکان و جواهرات در قبر یک جنگجوی آوار مربوط به قرن هفتم در مجارستان پیدا شد.
مجله اینترنتی باستان شناس :باستانشناسان در مجارستان، یک گور ۱۳۰۰ ساله متعلق به یک جنگجوی نخبه را کشف کردند که در آن یک شمشیر آهنی کمیاب به همراه زیورآلات و دیگر اشیای فرهنگی به دست آمد.
این شمشیر که بهطرزی ظریف خمیده است ــ و در اصل گونهای سلاح ویژهی سوارهنظام به شمار میرود ــ بهشدت دچار زنگزدگی شده؛ با این حال، هنوز میتوان ردّی از تزیینات ظریف روی تیغهی این سلاح کهن را مشاهده کرد، نشانهای از مهارت بالای صنعتگران در ساخت آن.
گور واقع در حدود ۵۰ کیلومتری جنوبغربی بوداپست، در نزدیکی شهر سِکِشفهروار (که با نام فهروار نیز شناخته میشود)، بنا بر بیانیهای که از سوی موزهی سنت ایشتوان کرای (آزیز شاه ایشتوان یکم) منتشر شده، توسط ماهوارههای مداری شناسایی شد.
این کاوشها بخشی از برنامهی «گورستانها از فضا» است که بهطور مشترک توسط موزه ملی مجارستان و موزهی سنت ایشتوان کیرای اجرا میشود. در این طرح، با تحلیل ردّ ساختارها در تصاویر ماهوارهای، محوطههای باستانی مدفون شناسایی و مکانیابی میشوند.
آوارهای پانونیا
گور تازه کشفشده به سالهای میان ۶۷۰ تا ۶۹۰ میلادی تاریخگذاری میشود؛ زمانی که این منطقه ــ واقع در حوضهی کارپات و در محدودهی امروزی مجارستان ــ بخشی از یک «خاقانات آوار» گسترده در اروپای میانه به شمار میرفت.
آوارهای اروپای میانه امروزه با عنوان «آوارهای پانونیا» شناخته میشوند (امپراتوری بیزانس این سرزمین را «پانونیا» مینامید). یک پژوهش ژنتیکی در سال ۲۰۲۲ نشان داد که آنان احتمالاً با آوارهای نیمهکوچنشین آسیای میانه خویشاوندی داشتهاند.
در مقابل، گروهی کاملاً متفاوت از مردم که با نام «آوارهای داغستان» یا «آوارهای قفقاز» شناخته میشوند، امروزه در رشتهکوههای قفقاز زندگی میکنند. مردمشناسان بر این باورند که همنامی این دو گروه صرفاً یک تصادف زبانی-تاریخی است و هیچ پیوندی میان آنها وجود ندارد.
به روایت مناندروس پروتکتور ــ تاریخنگار دورهی بیزانس (که این لقب را به سبب خدمت در گارد امپراتور دریافت کرده بود) ــ بیزانسیهای سدهی ششم میلادی بر این باور بودند که آوارهای پانونیا همان مردمانی هستند که در سدهی پنجم میشناختند و از آنان سخت بیم داشتند، هرچند هرگز با آنان روبهرو نشده بودند؛ یعنی همان آوارهای آسیای میانه.
با این حال، پژوهشگران و تاریخنگاران امروزی معتقدند که آوارهای پانونیا در واقع کنفدراسیونی متفاوت از مردمان نیمهکوچنشین دشتهای اوراسیا بودهاند که احتمالاً توسط یک طبقهی حاکم با ریشههای ترکی یا مغولی اداره میشدند. از آنجا که این قوم فاقد زبان نوشتاری بودند، فرهنگشان همچنان با ابهامات فراوان همراه است.
با این وجود، یک پژوهش ژنتیکی در سال ۲۰۲۴ میلادی، بر پایهی دادههای بهدستآمده از یک گورستان آوارهای پانونیا، شواهدی ارائه داد که نشان میدهد زنان پس از ازدواج به روستای همسران خود نقل مکان میکردهاند.
باستانشناسان گزارش دادهاند که در نزدیکی سِکِشفهروار نشانههایی از غارت در گور مشاهده شده است؛ با این حال، این گور همچنان مجموعهای غنی از هدایای تدفینی، از جمله شمشیر، را در خود جای داده است.
تیغه و قبضهی این سلاح در وضعیت سالم باقی مانده و همین امر آن را به یکی از یافتههای بسیار نادر دورهی خود بدل میسازد. با این حال، به دلیل آنکه پس از ۱۳۰۰ سال مدفون بودن دچار زنگزدگی و شکنندگی شدید شده بود، ناگزیر آن را با استفاده از یک گهوارهی چوبی ویژهی حمل از محوطهی کاوش بیرون آوردند.
باستانشناسان همچنین اجزای نقرهای کمربند، زیورآلات مُطلا برای بافتن مو، گوشوارههایی از مهرههای شیشهای، یک خنجر بلند و نیز سری پیکانهایی را کشف کردند که احتمالاً درون یک ترکش (سَداک) نگهداری میشده است ــ هرچند خود ترکش، همراه با بدنهی چوبی و پرهای پیکانها، در گذر زمان پوسیده و از میان رفته بود.
بقایای جنگجو نیز در گور به دست آمد. بنا بر گزارش، در حالی که بازوها و نیمتنهی پایینی در جایگاه آناتومیک خود قرار داشتند، بخشهای سر، سینه و شکم توسط غارتگران دچار تخریب شده بودند.
به گفتهی تاریخنگار والتر پول در اثر خود با عنوان «آوارها: یک امپراتوری استپی در اروپای مرکزی، ۸۲۲–۵۶۷» (انتشارات دانشگاه کرنل، ۲۰۱۸)، آوارهای پانونیا در سدهی ششم میلادی در حوضهی کارپات یک خاقانات بنیان نهادند.
با این حال، جنگهایی که با امپراتوری بیزانس، فرانکها و بلغارها صورت گرفت، در سدهی نهم میلادی به فروپاشی خاقانات آوار انجامید و در پی آن، این سرزمین به دست مجیارها (Magyars) افتاد؛ قومی با خاستگاه ولگا–اورال که بیشتر جمعیت مجارهای امروزی از نوادگان آنان به شمار میروند.
نظرات کاربران